Een aangemelde instantie vinden: de methode, niet de lijst

Drie soorten derde partij, niet één

Wie “aangemelde instantie” zegt, bedoelt vaak iets anders. De richtlijn kent drie figuren die alle drie worden aangemeld bij de Commissie, en zij mogen elk iets anders. Verwissel ze niet: het verschil bepaalt of er straks een CE-markering op uw apparaat mag.

Heb ik er een nodig, en waarvoor?

Van de twaalf modules in bijlage III is er precies één waarin het woord aangemelde instantie niet voorkomt: module A, interne productiecontrole. Alle elf andere modules noemen er een. Dat is de kortste samenvatting van het hele onderwerp: komt u op categorie I uit en kiest u module A, dan hoeft u niemand te bellen — met één uitzondering hieronder. Zodra u in categorie II of hoger zit, is er een instantie in het spel, en de vraag wordt welke taak zij doet.

Die uitzondering zit in bijlage I. De goedkeuring van de werkwijzen voor permanent verbinden en van het personeel dat verbindt is voor categorie II, III en IV verplicht, en de fabrikant mag daarvoor kiezen tussen een aangemelde instantie en een erkende onafhankelijke instelling (punt 3.1.2). Voor het personeel dat niet-destructief onderzoek doet is goedkeuring verplicht vanaf categorie III (punt 3.1.3). Merk op dat die twee punten niet dezelfde drempel hebben: 3.1.2 begint bij categorie II, 3.1.3 bij categorie III.

De methode: zo kijkt u het zelf na

De lijst van aangemelde instanties is die van de Commissie, en alleen die telt. Zij is inmiddels opgegaan in de Single Market Compliance Space; de oude NANDO-adressen leiden nu naar de startpagina en gooien daarbij alle zoekparameters weg, waardoor elke NANDO-link in oudere documentatie en in oude offertes dood is. De applicatie is een javascript-toepassing: de server geeft op elk pad dezelfde lege schil terug en de inhoud wordt daarna opgehaald. De toepassing heeft wél eigen adressen met filterparameters, dus diep linken kan; wat niet kan is de lijst ophalen of citeren zonder javascript.

1. Open de databank op webgate.ec.europa.eu/single-market-compliance-space en ga naar het onderdeel aangemelde instanties. Werkt een oude NANDO-link niet meer: dat is normaal, hij is niet stuk maar afgeschaft.
2. Kies de richtlijn, niet het trefwoord. De databank zoekt op wetgeving; 2014/68/EU staat er als afzonderlijk record naast 2014/29/EU voor drukvaten van eenvoudige vorm. De oude 97/23/EG staat er ook nog, met de status vervallen — een instantie die alleen daar opduikt, is niet actueel aangemeld.
3. Filter op land of nummer als u een instantie al op het oog heeft. Een rechtspersoon heeft één nummer, dus zoeken op nummer is de snelste weg naar het juiste record.
4. Lees de taken, niet de naam. Dit is de stap die wordt overgeslagen. Per aanmelding staat er welke modules en welke onderdelen van bijlage I eronder vallen. “Aangemeld voor de PED” kan betekenen: alleen module A2. Of: alleen bijlage I punt 3.1.2, dus geen enkele module.
5. Controleer het soort instantie. De databank onderscheidt de aangemelde instantie, de erkende onafhankelijke instelling en de keuringsdienst van gebruikers met eigen aanduidingen. Let op de historische aanduidingen die nog naar artikelnummers van de oude richtlijn verwijzen; die gaan niet over 2014/68/EU.
6. Leg de uitkomst vast. Zet de datum, de richtlijn, het nummer en de lijst van taken in uw dossier. De lijst verandert dagelijks, dus een schermafdruk met datum is het bewijs dat u op het moment van uw keuze goed heeft gekeken.

Wat er per aanmelding in staat

De valkuil in het statusveld

De databank bewaart alle versies van een aanmelding, en de velden die de actualiteit aangeven spreken elkaar tegen. Filtert u alleen op de status “actief”, dan krijgt u aanmeldingen terug die jaren geleden zijn geëindigd maar waarvan het statusveld nooit is bijgewerkt — inclusief Britse instanties, wat sinds het vertrek van het Verenigd Koninkrijk niet kan. Filtert u alleen op de laatste versie, dan verdwijnen instanties die evident wel actueel zijn. De databank zelf combineert daarom twee dingen: het record moet de laatste versie zijn en de einddatum moet leeg zijn of in de toekomst liggen. Hoe groot dat verschil is, bleek bij de controle van 12 september 2026: enkele tientallen instanties zaten in de statusverzameling maar niet in de geldige verzameling, en enkele tientallen geldige instanties ontbraken juist in de statusverzameling. Onder de “actieve” records zaten er met een al verstreken einddatum, waaronder Britse. Dat verklaart waarom twee mensen die “hetzelfde” opzoeken met verschillende aantallen thuiskomen. Een totaalaantal staat daarom niet op deze pagina: tel het zelf op de dag dat u het nodig heeft, en noteer met welk filter. Publiceer nooit een aantal zonder peildatum en zonder de filtermethode.

Wat de databank niet zegt

Vier dingen die mensen er wel in zoeken en er niet in staan. Ze vallen op het verkeerde moment op, namelijk als een afnemer of een toezichthouder om bewijs vraagt.

• Geen certificaten. Er staat geen certificaatnummer in. Of uw certificaat werkelijk door deze instantie is afgegeven, kunt u er niet mee nakijken — daarvoor gaat u naar de instantie zelf.
• Geen reden voor schorsing of intrekking. U ziet een status, niet de grond. De reden kan een tekortkoming zijn, maar ook een eigen verzoek van de instantie na een reorganisatie of overname.
• Geen betrouwbare scope met terugwerkende kracht. De vraag “waarvoor was deze instantie aangemeld op de dag dat mijn certificaat werd afgegeven” is met de zoekfuncties niet netjes te beantwoorden. Vandaar stap 6 hierboven: leg uw eigen schermafdruk met datum vast.
• Geen leesbare naamsgeschiedenis. Instanties fuseren en veranderen van naam terwijl het nummer blijft. De databank bewaart per versie een naam, maar het standaardfilter zoekt alleen de laatste versies — zoeken op de naam uit een oud certificaat kan dus niets opleveren terwijl het nummer het wel vindt.

Kiezen: vrije keuze binnen de aanmelding

De Blauwe Gids is hier ongewoon direct: het staat de fabrikant vrij ongeacht welke aangemelde instantie te kiezen die voor de betrokken procedure is aangewezen. Er is geen verplichting om een instantie in uw eigen land te nemen, en een instantie mag haar diensten aanbieden aan elke marktdeelnemer binnen of buiten de Unie en haar werk op het grondgebied van andere lidstaten verrichten. De begrenzing van die vrijheid is niet geografisch maar inhoudelijk: zij moet voor uw procedure én uw soort apparatuur zijn aangemeld.

Wat u mag verlangen

• Evenredigheid. Artikel 34 lid 2: de beoordeling wordt op evenredige wijze uitgevoerd, waarbij wordt voorkomen dat marktdeelnemers onnodig worden belast, met inachtneming van de omvang van uw onderneming, de complexiteit van het apparaat en het serieële karakter van de productie. In de derde alinea van hetzelfde lid staat de tegenhanger: de striktheid en het beschermingsniveau blijven wat zij moeten zijn. Evenredig is niet hetzelfde als soepel.
• Documentatie die beperkt blijft tot het doel. De Blauwe Gids: de aan de instantie verstrekte technische documentatie blijft beperkt tot wat strikt noodzakelijk is ter beoordeling van de conformiteit met de wetgeving, en de instantie hoort geen aanvullende certificering of markering voor te stellen die geen toegevoegde waarde heeft voor de conformiteitsbeoordeling van het product.
• Geen advies van dezelfde partij. Artikel 24 lid 4 verbiedt activiteiten die het onafhankelijke oordeel in het gedrang brengen en voegt toe: dit geldt met name voor adviesdiensten. Technische informatie en richtsnoeren uitwisselen mag wél. Wie uw dossier schrijft, kan het niet beoordelen.
• Een beroepsmogelijkheid. Artikel 35 verplicht de lidstaten te voorzien in beroepsprocedures tegen besluiten van instanties. Bij een weigering van een certificaat van EU-typeonderzoek staat die mogelijkheid ook in bijlage III zelf, module B.

Uitbesteding: uw instemming is nodig

Dit is de bepaling die klanten het vaakst niet kennen. Artikel 27 lid 3: activiteiten mogen uitsluitend met instemming van de klant worden uitbesteed of door een dochteronderneming worden uitgevoerd. Onvoorwaardelijk geformuleerd, zonder uitzonderingen. Daarnaast blijft de instantie volledig verantwoordelijk, ongeacht waar de onderaannemer is gevestigd (lid 2), en moet zij de aanmeldende autoriteit informeren (lid 1). De Blauwe Gids vult aan: een instantie mag alleen uitbesteden wat zij zelf beheerst, mag nooit al haar activiteiten uitbesteden, en het certificaat wordt altijd op haar naam en onder haar verantwoordelijkheid afgegeven.

Als uw instantie wordt geschorst, stopt of de aanmelding kwijtraakt

Eerst het antwoord dat de meeste zorgen wegneemt: uw certificaat vervalt niet automatisch. De Blauwe Gids zegt dat de schorsing of intrekking van een aanmelding geen gevolgen heeft voor certificaten die tot op dat ogenblik zijn afgegeven, totdat kan worden aangetoond dat de certificaten moeten worden ingetrokken. Daar zitten twee voorbehouden in die u niet mag wegdenken: die uitzondering blijft open, en de passage maakt een voorbehoud voor sectorale bijzonderheden.

En dan de bepaling die vaak verkeerd wordt aangehaald. Artikel 32 lid 2 gaat over de dossiers, niet over uw certificaat: wordt een aanmelding beperkt, geschorst of ingetrokken, of staakt de instantie haar activiteiten, dan zorgt de aanmeldende lidstaat ervoor dat de dossiers door een andere instantie worden behandeld of op verzoek beschikbaar zijn voor de autoriteiten. Continuïteit van de administratie dus. Over de geldigheid van afgegeven certificaten zwijgt de richtlijn hier. Wie u vertelt dat “artikel 32 uw certificaat geldig houdt”, leest er iets in wat er niet staat.

Wat u praktisch doet, in deze volgorde: vraag uw instantie schriftelijk wat de schorsing voor uw specifieke certificaat betekent; kijk in de databank in welk deel haar aanmelding nu staat en wat de einddatum is; vraag uw aanmeldende autoriteit naar wie uw dossier overgaat; en houd er rekening mee dat een nieuwe beoordeling bij een andere instantie iets anders is dan een overgedragen dossier. Alleen de nationale autoriteit kan een aanmelding intrekken — de Commissie kan dat niet zelf, behalve na een uitspraak van het Hof.

Nederland: twee aanwijzingen die voortdurend worden verward

Het Warenwetbesluit drukapparatuur 2016 kent twee aanwijzingsstelsels in één besluit, met eigen hoofdstukken en eigen terminologie. Dat is de bron van bijna alle verwarring in Nederlandse aanbestedingen en inkooporders.

Wie wijst aan, en wie meldt aan

De aanwijzing berust op artikel 7a van de Warenwet: de minister kan op aanvraag instellingen aanwijzen die bevoegd zijn tot het uitvoeren van door hem aan te wijzen wérkzaamheden binnen de voorgeschreven keurings- of beoordelingsprocedures. Voor drukapparatuur is dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; dat volgt niet uit het besluit met zoveel woorden maar uit artikel 15 van het besluit (“Onze Minister” als aanmeldende autoriteit) gelezen met de begripsbepaling van artikel 1 lid 1 onder d van de Warenwet. De Raad voor Accreditatie wijst dus niets aan en meldt niets aan; het besluit noemt hem zelfs niet met naam, maar spreekt van de nationale accreditatie-instantie. Zijn rol is er niettemin: de instantie toont met een accreditatie aan dat zij aan de criteria voldoet (artikel 13 lid 4 en artikel 33 leden 2 en 3), en zonder dat bewijs moet zij alles zelf aanleveren.

De kavels: niet elke aanwijzing dekt elke keuring

Voor het nationale spoor is de aanwijzing fijnmazig. De Warenwetregeling drukapparatuur 2016 kent in artikel 15 zeven aanwijzingskavels A tot en met G, elk een vaste combinatie van taken: keuring voor ingebruikneming, herkeuring met vaste termijn, termijnverlenging, termijnflexibilisering, reparaties, wijzigingen, intredekeuring, en de certificatie van en het toezicht op de inspectieafdeling van een gebruiker. Een NL-keuringsdienst van gebruikers kan alleen voor de kavels A tot en met E worden aangewezen. Daarmee vallen drie taken buiten zijn bereik, omdat ze uitsluitend in de kavels F en G zitten: termijnverlenging, termijnflexibilisering en de certificatie van en het toezicht op een inspectieafdeling. Vraag dus niet of een instantie “is aangewezen”, maar voor welke kavel. Zie ook de keuringsplichtcheck.

Vijf misvattingen, met de bepaling die ze weerlegt

Veelgestelde vragen

Verder lezen