1. Wat is uw rol?
De categorie is voor iedereen gelijk; de uitleg en checklist passen zich aan uw rol aan.
2. Wat wilt u classificeren?
Kies het apparatuurtype.
Valt mijn apparaat überhaupt onder de PED?
De PED (Richtlijn 2014/68/EU) geldt voor het ontwerpen en in de handel brengen van drukapparatuur en samenstellen met een maximaal toelaatbare druk PS > 0,5 bar (overdruk): drukvaten, installatieleidingen, veiligheidsappendages en onder druk staande appendages. Drie snelle checks:
- Is PS ≤ 0,5 bar? Dan valt het apparaat niet onder de PED.
- Is PS > 0,5 bar én is het een vat, leiding, appendage of samenstel? Dan valt het er in beginsel onder — ook als de uitkomst straks "artikel 4 lid 3" is: dat is een lichte regeling bínnen de PED, geen vrijstelling.
- Check daarna of een uitzondering van artikel 1 lid 2 geldt (hieronder).
De belangrijkste uitzonderingen (art. 1 lid 2):
- Transport- en pijpleidingen voor het transport van stoffen van of naar een installatie, vanaf en met inbegrip van de laatste afsluiter binnen de installatiegrens — daarvoor gelden andere regels. Let op: standaarddrukapparatuur in bijvoorbeeld reduceer- en compressorstations valt wél onder de PED.
- Waternetten en bijbehorende apparatuur, en waterkracht-toevoerkanalen (penstocks).
- Eenvoudige drukvaten: in serie vervaardigde, gelaste vaten van eenvoudige vorm voor lucht of stikstof, niet vlambelast, PS ≤ 30 bar én PS·V ≤ 10.000 bar·L — die vallen onder de eigen richtlijn 2014/29/EU. Buiten die grenzen (bijvoorbeeld enkelstuks) geldt wél de PED.
- Spuitbussen (aerosolen) en gasflessen/transporttanks voor vervoer van gevaarlijke goederen (ADR/RID — daarvoor geldt de TPED, 2010/35/EU).
- Machinedelen waarvan de afmetingen door sterkte of stijfheid worden bepaald, niet door de druk: motorblokken, turbine- en pomphuizen, cilinders van persen.
- Radiatoren en leidingen van warmwater-cv-systemen.
- Flexibele omhulsels: banden, ballen, luchtkussens, opblaasboten.
- Drankverpakkingen: flessen en blikjes voor koolzuurhoudende dranken, en drankvaten tot 7 bar en 500 bar·L.
- Voertuig-, scheeps- en vliegtuigapparatuur, hoogspanningsapparatuur (schakelaars, transformatoren), wapens, apparatuur met specifiek nucleair risico en putbeheersing bij olie-, gas- en geothermiewinning.
- Apparatuur die maximaal categorie I zou zijn én onder de machinerichtlijn, liften-, laagspannings-, ATEX-, gastoestellen- of medische-hulpmiddelenregels valt: dan geldt díe regelgeving, niet de PED (art. 1 lid 2 onder f).
Dit is een samenvatting van de meest voorkomende gevallen; artikel 1 lid 2 telt meer uitzonderingen. Twijfelt u, mail dan uw casus naar info@swqc.nl. Geen uitzondering van toepassing? Ga dan gewoon verder met de check — die vertelt ook of uw apparaat onder artikel 4 lid 3 valt (geen CE-markering) of in categorie I t/m IV.
Resultaat
Toon de officiële grafiek uit de richtlijn
Bijlage II van Richtlijn 2014/68/EU, Publicatieblad L 189 van 27-6-2014. © Europese Unie, eur-lex.europa.eu — hergebruik met bronvermelding toegestaan.
3D-printen verandert uw categorie niet — wel de manier waarop u materiaal en proces onderbouwt. De AM-routewizard neemt uw categorie over en bepaalt in vijf keuzes welk regime, welke materiaalroute en welke kwalificaties gelden.
Ga verder met de AM-route → Of lees eerst over materiaal en PMADeze dingen bepalen het en staan niet in deze check: gelast, niet bestemd om aan vlammen te worden blootgesteld, in serie vervaardigd, niet-gelegeerd kwaliteitsstaal of het toegestane aluminium, cilindrisch met gewelfde of platte bodems, en de temperatuurgrenzen (niet onder −50 °C, niet boven 300 °C voor staal en 100 °C voor aluminium). Valt het eronder, dan geldt de categorie hierboven niet — 2014/29/EU kent geen categorieën maar vier banden van PS·V.
Controleer de voorwaarden →Drie pagina's: uw invoer, de categorie met onderbouwing, uw positie in de grafiek, de grensanalyse en de eerste vervolgstappen. Bekijk een voorbeeld.
Verder met dit apparaat? Het uitgebreide rapport geeft de volledige uitvoering voor uw situatie: stappenplan en module-keuzehulp (fabrikant), of werkplaats-eisen en aanleverdossier (bouw in opdracht), plus documentatie-checklist, opleverdossier voor uw afnemer en de officiële grafiek uit het Publicatieblad. Bekijk een voorbeeld of zie wat het verschil is.
Bestel het uitgebreide rapport — € 49 (SEP / cat. I) · € 99 (cat. II–IV)Alles op deze site, in de volgorde waarin u het tegenkomt
PED-Check is opgezet als vraagbaak: van "valt dit er überhaupt onder" tot het dossier en de keuring in Nederland, met daarnaast een eigen route voor additieve fabricage. Elke stap heeft een eigen pagina — gratis, met de vindplaats in de richtlijn bij elke bewering.
Route 1 · De PED-route, stap voor stap
Route 2 · PED & additive manufacturing
Wordt het onderdeel geprint of opgebouwd? De categorie verandert niet, de onderbouwing wel. Deze pagina's vormen die route, in volgorde.
Uw dossier en het uitgebreide rapport
Gratis of uitgebreid? Dit is het verschil
De gratis scan geeft het antwoord — welke categorie, welke routes. Het uitgebreide rapport geeft de uitvoering — in welke volgorde, met welke documenten, en wat u van de Notified Body (aangemelde instantie) terug hoort te krijgen.
De scan hierboven is en blijft volledig gratis — inclusief categorie, modules, uitleg en grafiek. Ook de beproevingsdruk-calculator en de bijbehorende samenvatting kosten niets.
Ter vergelijking: het uitgebreide rapport kost ongeveer wat één uur extern advies kost, en u heeft het binnen één werkdag. Een verkeerde categorie kost een modulewijziging halverwege het project.
Is de invoer zelf de vraag — één apparaat of een samenstel, welke stofgroep bij een mengsel, geldt ATEX er naast — dan is de classificatiebeoordeling het stuk dat u nodig heeft.
| Gratis scan + samenvatting (pdf) | Uitgebreid rapport (pdf) | |
|---|---|---|
| Prijs | € 0 | € 49 (SEP / cat. I) · € 99 (cat. II–IV), incl. btw |
| Categorie met onderbouwing en artikel-/tabelverwijzing | ✓ | ✓ |
| Uw positie in de grafiek van bijlage II | ✓ | ✓ |
| Beproevingsdruk berekenen met onderbouwing per rekenstap, plus samenvatting als pdf | ✓ | ✓ |
| Keuringsplicht Nederland: aangewezen voor keuring voor ingebruikneming en herkeuring, met de vaste termijn — op de losse pagina gratis, in het rapport uitgewerkt voor úw apparaat | ✓ | ✓ |
| Toegestane conformiteitsmodules (namen) | ✓ | ✓ |
| Keuzehulp: wélke module past bij enkelstuks of serie, met uitleg per module | — | ✓ |
| Stappenplan per fase: wat u aanlevert aan en terugkrijgt van de Notified Body (aangemelde instantie), incl. aanvraagformulier-eisen zoals de gevarenanalyse | — | ✓ |
| Documentatie-checklist voor het technisch dossier, met de grondslag per post | — | ✓ |
| Welke normen u werkelijk nodig heeft: elk deel van de EN 13445-, EN 13480- of ketelreeks met zijn functie, plus wat gelijkwaardigheid aantonen inhoudt bij ontwerp volgens ASME VIII of AD 2000 | — | ✓ |
| Volgordeplan met fasenbalk: welke stap wat blokkeert — van categorie vóór materiaalbestelling tot keuring vóór ingebruikneming | — | ✓ |
| Verantwoordelijkheidsmatrix: wie voert uit en wie beoordeelt, per handeling en met de categoriedrempel — fabrikant, aangemelde instantie, erkende onafhankelijke instelling, NL-CBI en gebruiker | — | ✓ |
| Keuzehulp modules als schema: criterium → route, alleen de routes die voor uw categorie zijn toegestaan | — | ✓ |
| Opleverdossier: welke documenten uw afnemer bij het apparaat mag verwachten | — | ✓ |
| Het dossier dat de aangemelde instantie beoordeelt: 15 ontwerpposten en 14 fabricageposten, elk met de grondslag in de richtlijn — inclusief wat een PMA werkelijk moet bevatten | — | ✓ |
| De drukproef in de praktijk: manometerbereik en kalibratieketen, watertemperatuur en chloriderisico bij RVS, drukopbouw en houdtijd, de standpijpmethode bij ontwerpdruk 0 bar, en wie er bij welk hold point hoort | — | ✓ |
| Verplichtingen van de gebruiker onder het WBDA 2016: gebruiksaanwijzing in het Nederlands, eisen aan de opstelling, het aantekenblad en wie erop mag schrijven, bewaartermijnen, en wat er geldt bij wijzigingen en reparaties | — | ✓ |
| Invulbaar drukproefprotocol als bijlage: object en beproevingsgegevens, meetmiddelen met serienummer en kalibratiedatum, uitvoering, acceptatiecriterium en vrijgaveblokken voor fabrikant, aangemelde instantie, NL-CBI en opdrachtgever | — | ✓ |
| Werkplaats-eisen: las- en NDT-kwalificaties, kalibratie-eisen (ISO/IEC 17025) | — | ✓ |
| NL Notified Body-overzicht (wie kan uw module leveren, met NB-nummers) + gebruiksfase-hoofdstuk: KvI- en herkeuringstermijnen (WBDA/WRDA 2016) — bij cat. II–IV | — | ✓ |
| Officiële grafiek uit het Publicatieblad als bijlage | — | ✓ |
Bij de rol "bouw in opdracht" vervangt het rapport de keuzehulp, het stappenplan en het opleverdossier door de volledige werkplaats-eisen en het aanleverdossier richting opdrachtgever.
Waarom PED-Check, en niet een andere gratis PED-calculator?
Er zijn meer gratis PED-calculators, onder andere van Notified Bodies. Die geven doorgaans de categorie, de tabelgrafiek en de modulenamen. PED-Check verschilt op negen punten:
- Rolgestuurd — bouwt u in opdracht, dan krijgt u werkplaats-eisen en een aanleverdossier in plaats van het fabrikantenperspectief. Koopt u in, dan krijgt u de vragen die u aan uw leverancier hoort te stellen.
- Traceerregel bij elke uitkomst — u ziet wélke regel uit bijlage II uw categorie bepaalt, met artikel- en tabelverwijzing. Kopieerbaar naar uw eigen dossier. Een categorie zonder onderbouwing is in een audit niets waard.
- Aantoonbaar geverifieerd — regel voor regel getest tegen de grafieken van Publicatieblad L 189, met 347 grensgevallen en ruim 134.000 geautomatiseerde vergelijkingen tegen een onafhankelijke tweede implementatie. De revisiestand staat onderaan elke pagina.
- De randgevallen zitten erin — gaskussen boven een vloeistof, instabiel gas, meerkamervaten, snelkookpannen, draagbare blustoestellen, en het verschil tussen vloeistof en gasfase. Precies waar generieke calculators de plank misslaan.
- Nederlandse gebruiksfase — de meeste tools stoppen bij de CE-markering. Wij rekenen ook uit of uw apparaat in Nederland keuringsplichtig is en met welke termijn (WBDA/WRDA 2016). Dat is waar uw klant u op aanspreekt.
- Geschreven door iemand uit de praktijk — International Welding Engineer en IWI-C, dossierverantwoordelijke voor categorie IV drukvaten die via module B+F door een aangemelde instantie zijn gekomen. Geen marketingbureau met een rekenblad.
- Onafhankelijk — wij verkopen geen keuringen en geen certificaten. De uitkomst stuurt u niet naar één loket; het rapport helpt u juist offertes van meerdere aangemelde instanties te vergelijken.
- Uw invoer wordt niet opgeslagen — de berekening draait in uw browser. Geen account, geen tracking-cookies.
- Actueel gehouden met peildatum — de lijst met aangemelde instanties, de geharmoniseerde normen en de Nederlandse regelgeving dragen alle drie een datum. U ziet dus of u naar verse informatie kijkt.
Als een rapport niet genoeg is: de classificatiebeoordeling
Het uitgebreide rapport rekent úw invoer door. Soms is de invoer zelf de vraag: is dit één apparaat of een samenstel, welke stofgroep geldt bij een mengsel, wat is de maatgevende categorie voor de integratie, valt dit onder artikel 4 lid 3 of er net boven, geldt ATEX er naast. Dan levert een rekenmodule geen antwoord maar een keuze — en die keuze moet iemand onderbouwen en ondertekenen.
De classificatiebeoordeling is dat stuk: uw geval doorgerekend, de gekozen lezing met de bepaling erbij, de afgewezen alternatieven met de reden waarom ze afvallen, de gevolgen voor module, dossier en keuringsplicht, en mijn schriftelijke oordeel met naam en datum eronder. Bedoeld om aan uw afnemer, uw aangemelde instantie of uw toezichthouder te geven. € 950 excl. btw, binnen vijf werkdagen, vaste prijs vooraf.
Mail info@swqc.nl met uw gegevens en de vraag waar u op vastloopt. Is het met het uitgebreide rapport ook opgelost, dan zeg ik dat voordat u iets besteedt.
Niet met een leeg vel beginnen: maatwerktemplates voor het dossier
Het rapport vertelt wát er in uw technisch dossier moet; de templates geven u de documenten zelf. U krijgt ze volledig invulbaar aangeleverd, in uw eigen huisstijl met logo, bedrijfsgegevens en documentcodering, en afgestemd op uw categorie en conformiteitsmodule — van dossierindeling en aanleverlijst tot inspectie- en beproevingsplan en registerbladen. Geleverd als bewerkbare bestanden, vanaf € 395 excl. btw voor één apparaat en één module.
Gaat het om een samenstel of een productfamilie — meerdere apparaten onder één verklaring, of één set die u voor een reeks varianten wilt hergebruiken — dan is de set groter: dossierindeling per onderdeel, de verantwoordelijkheidsmatrix voor de integratie en de beveiliging, een register dat meerdere apparaten aankan en een variantenblad waarmee u een nieuw type binnen de familie zelf toevoegt. Die variant kost € 1.250 excl. btw.
Mail info@swqc.nl met uw categorie en module; u ontvangt binnen één werkdag een vaste prijs.
Veelgestelde vragen
Welke PED-categorie heeft mijn drukapparaat?
De categorie (artikel 4 lid 3, of I t/m IV) volgt uit apparatuurtype, stof (gas of vloeistof, groep 1 of 2), maximaal toelaatbare druk PS en volume V of nominale maat DN, via de negen tabellen van bijlage II van Richtlijn 2014/68/EU. Met de gratis check op deze pagina bepaalt u de categorie in één minuut.
Wanneer is CE-markering verplicht op drukapparatuur?
Bij categorie I t/m IV is CE-markering verplicht; vanaf categorie II met het identificatienummer van de Notified Body (aangemelde instantie). Valt het apparaat onder artikel 4 lid 3 (Sound Engineering Practice), dan mag er juist géén CE-markering onder de PED worden aangebracht.
Heb ik een Notified Body nodig?
Vanaf categorie II is een Notified Body (aangemelde instantie) betrokken. Bij categorie I voert u als fabrikant zelf de interne productiecontrole uit (module A); bij artikel 4 lid 3 komt er geen Notified Body aan te pas.
Waarom staat er géén CE-markering op een SEP-apparaat, en wat is er dan wél nodig?
Het apparaat valt wél onder de richtlijn, maar er is geen conformiteitsbeoordeling. Blijft het onder de drempels van artikel 4 lid 1, dan moet het volgens artikel 4 lid 3 worden ontworpen en gebouwd volgens goed vakmanschap (Sound Engineering Practice). Voor die route kent de richtlijn geen module, geen aangemelde instantie en geen conformiteitsverklaring — en de CE-markering is nu juist het zichtbare bewijs dát er een conformiteitsbeoordeling heeft plaatsgevonden. Zonder beoordeling is er niets te markeren.
Sterker: artikel 4 lid 3 bepaalt uitdrukkelijk dat deze apparatuur niet van de CE-markering wordt voorzien. Een leverancier die er tóch CE op zet onder de PED, markeert onterecht. Dat is geen formaliteit — het wekt de indruk van een beoordeling die er niet is, en het is voor een toezichthouder een aangrijpingspunt.
Wat er dan wél moet: ontwerpen en bouwen volgens de in een lidstaat geldende regels van goed vakmanschap, met geschikt materiaal en beheerste las- en fabricageprocessen; en het apparaat gaat vergezeld van een toereikende gebruiksaanwijzing. Meer eist artikel 4 lid 3 niet. Dat het apparaat identificeerbaar moet zijn — fabrikant en typeaanduiding — volgt in Nederland uit het Warenwetbesluit drukapparatuur 2016: artikel 3 houdt voor deze apparatuur artikel 4 lid 1 onder a in stand, en daarmee artikel 6 van de richtlijn. Geen CE, geen NoBo-nummer, geen EU-conformiteitsverklaring onder de PED.
Let op twee dingen. Ten eerste kan CE-markering wél verplicht zijn op grond van een andere richtlijn — machinerichtlijn, ATEX, laagspanning of EMC. Ten tweede: "geen conformiteitsbeoordeling" betekent niet "geen dossier". Uw klant, verzekeraar of de Nederlandse Arbeidsinspectie kan vragen waaróm het apparaat onder artikel 4 lid 3 valt, en dan wilt u de indeling met PS, volume of DN en stofgroep kunnen laten zien. Het uitgebreide rapport bevat een vastleggingschecklist en de onderbouwde verklaring die u daarvoor gebruikt.
Wat is de keuring voor ingebruikneming (KvI)?
In Nederland moet aangewezen drukapparatuur — onder meer stoomketels en drukvaten boven bepaalde druk- en inhoudsgrenzen — na installatie en vóór ingebruikname worden gekeurd door een NL-conformiteitsbeoordelingsinstantie (NL-CBI) of een NL-keuringsdienst van gebruikers (WBDA artikel 21 lid 3), gevolgd door periodieke herkeuringen. Ook na elke montage op een nieuwe plaats van opstelling geldt die keuring opnieuw (lid 2). Dit volgt uit het Warenwetbesluit drukapparatuur 2016 en staat los van de CE-markering: die dekt het in de handel brengen, niet de gebruiksfase. Of uw apparaat is aangewezen, hangt af van druk, inhoud en stof — vraag het na bij een NL-CBI of mail uw casus naar info@swqc.nl.
Mijn vat zit vol water — waarom komt hij dan in een hoge categorie?
Omdat er vrijwel altijd ook gas in zit. Een expansievat, hydrofoor, sprinklertank of blusvat heeft een gaskussen boven de vloeistof: lucht of stikstof onder druk. Dat gaskussen bepaalt de indeling, en gas komt in een veel strengere tabel terecht dan vloeistof. Rekenvoorbeeld, na te rekenen met de check hierboven: een watertank van 1.540 liter bij 10 bar valt zónder gaskussen onder artikel 4 lid 3 — geen CE-markering, geen aangemelde instantie. Mét luchtkussen geldt tabel 2, is PS·V = 15.400 bar·L, en komt exact hetzelfde vat uit in categorie IV: de zwaarste route die de richtlijn kent, met typeonderzoek en een aangemelde instantie in de werkplaats. Eén vinkje, en het verschil is een volledig conformiteitstraject. Dit is een van de meest gemaakte classificatiefouten. Zet in de check daarom het vinkje "gaskussen" aan als er lucht of stikstof boven de vloeistof staat. Wordt dat gas continu afgevoerd — denk aan een open boiler onder 100 °C — dan telt alleen de vloeistof (guideline B-08).
Wat zit er in een opleverdossier, en wat controleert de aangemelde instantie?
Een aangemelde instantie werkt een vaste lijst af, gesplitst in een ontwerpdeel (ontwerpgegevens, categorie en module, toegepaste normen, tekeningen, sterkteberekeningen, gevarenanalyse, ESR-beoordeling, las- en NDO-procedures, gebruiksaanwijzing) en een fabricagedeel (kwalificaties, ITP, materiaal- en lascertificaten, onderzoeksrapporten, kalibratie, beproeving, typeplaat, conformiteitsverklaring).
Vier posten worden structureel vergeten en houden dossiers tegen: de onderbouwing van de beproevingsdruk, de ESR-beoordeling, de certificaten van lasgassen en de kalibratie van het lasapparaat. Reken er ook op dat het opleverdossier een reviewlus is met de instantie — R0, R1, soms R2 — en geen eenmalige oplevering. Het uitgebreide rapport bevat de volledige lijst van 29 posten met de grondslag per post.
Ik wil ASME- of ASTM-materiaal gebruiken. Wat is een PMA precies?
Een PMA (Particular Material Appraisal, bijzondere materiaalbeoordeling) is vereist zodra u materiaal toepast dat niet onder een geharmoniseerde materiaalnorm valt en waarvoor geen Europese materiaalgoedkeuring bestaat (art. 15, bijlage I punt 4.2). Het is geen betoog maar een vergelijkingstabel: u zet het materiaal naast het geharmoniseerde equivalent en toont per eigenschap aan dat u minstens gelijkwaardig zit — sterkte, taaiheid, veroudering, lasbaarheid en herleidbaarheid, elk gekoppeld aan een punt uit bijlage I.
U stelt de PMA zelf op; de aangemelde instantie die de conformiteitsbeoordeling doet beoordeelt en accordeert hem, en het certificaat komt pas ná die goedkeuring. Achteraf ontdekken dat er niet-geharmoniseerd materiaal in de stuklijst zit, is een klassieke oorzaak van vertraging. Het uitgebreide rapport geeft de volledige inhoudsopgave van een PMA, inclusief de kopgegevens en de zeven eigenschapsregels.
Geldt de PED ook bij reparatie of wijziging van drukapparatuur?
Een ingrijpende wijziging kan juridisch gelden als nieuw in de handel brengen, waarna het gewijzigde apparaat opnieuw aan de PED moet voldoen. Voor de gebruiksfase in Nederland (keuring voor ingebruikneming, herkeuring) geldt het Warenwetbesluit drukapparatuur 2016. Twijfelt u over een concrete wijziging, mail uw casus naar info@swqc.nl.